اگر به جراحی چاقی فکر کرده باشید، احتمالا اولین سؤالتان این بوده: «اسلیو بهتر است یا بای پس؟». هر کس نظری دارد و هر جراح ترجیحی. یک کارآزمایی بزرگ در سوئد و نروژ تلاش کرده دست کم به بخش ایمنی این سؤال پاسخ علمی بدهد: عوارض زودرس کدام روش کمتر است؟
- ۱۷۳۵ بیمار به طور تصادفی اسلیو یا بای پس معده شدند.
- عوارض دوره پس از عمل در هر دو روش کم بود و تفاوت معنی داری نداشت.
- اسلیو کوتاه تر بود: میانگین ۴۷ دقیقه در برابر ۶۸ دقیقه.
- در هیچ کدام از گروه ها مرگ تا روز نود گزارش نشد.
اسلیو و بای پس معده چه فرقی با هم دارند؟
در اسلیو معده (Sleeve gastrectomy) بخش بزرگی از معده برداشته می شود و معده به یک لوله باریک شبیه آستین تبدیل می شود. در بای پس معده روکس ان وای (Roux-en-Y gastric bypass) یک کیسه کوچک از بالای معده ساخته می شود و مستقیم به روده کوچک وصل می شود، به طوری که غذا از بخشی از مسیر گوارش عبور نمی کند.
می شود این طور تصور کرد: اسلیو اندازه «ظرف» را کوچک می کند، اما بای پس هم ظرف را کوچک می کند و هم «مسیر» غذا را عوض می کند. هر دو با لاپاراسکوپی یعنی از راه چند برش کوچک انجام می شوند.
به گفته نویسندگان، این دو روش رایج ترین جراحی های چاقی در دنیا هستند، اما مقایسه دقیق اثربخشی و ایمنی آن ها هنوز روشن نیست. برای آشنایی با تصویر کلی، مقاله فواید و خطرات جراحی چاقی در بزرگسالان را هم ببینید.
این کارآزمایی چطور طراحی شد؟
این پژوهش بخشی از کارآزمایی BEST است؛ یک کارآزمایی تصادفی چندمرکزی که در ۲۰ بیمارستان سوئد و ۳ بیمارستان نروژ انجام شد. تصادفی بودن یعنی قرعه تعیین می کرد هر بیمار کدام جراحی را بگیرد، نه ترجیح جراح یا بیمار. این کار مقایسه را منصفانه تر می کند.
بزرگسالان با BMI بین ۳۵ تا ۵۰ که واجد شرایط جراحی بودند وارد شدند. از بیش از چهارده هزار فرد واجد شرایط، ۱۷۳۵ نفر شرکت کردند. ۷۳٫۹٪ زن بودند، میانگین سن ۴۲٫۹ سال و میانگین BMI برابر ۴۰٫۸ بود.
۸۷۸ نفر اسلیو و ۸۵۷ نفر بای پس شدند. این مقاله فقط نتایج دوره اطراف عمل یعنی سی روز اول و مرگ و میر تا روز نود را گزارش می کند؛ هدف اصلی کارآزمایی، مقایسه پنج ساله کاهش وزن، هنوز در این گزارش نیامده است.
عوارض جراحی اسلیو و بای پس چقدر بود؟
| شاخص | اسلیو | بای پس |
|---|---|---|
| میانگین زمان عمل | ۴۷ دقیقه | ۶۸ دقیقه |
| هر نوع عارضه در سی روز | ۴٫۶٪ | ۶٫۳٪ |
| عارضه جدی | ۱٫۷٪ | ۲٫۷٪ |
| بستری مجدد در سی روز | ۳٫۱٪ | ۴٫۰٪ |
در نگاه اول اعداد اسلیو کمی بهتر به نظر می رسند، اما آزمون های آماری نشان داد این تفاوت ها معنی دار نیستند. یعنی ممکن است فقط حاصل تصادف باشند. تنها تفاوت قطعی، کوتاه تر بودن زمان عمل در اسلیو بود.
نتیجه نویسندگان: هر دو جراحی اسلیو و بای پس با خطر پایین در دوره اطراف عمل انجام شدند و تفاوت بالینی معنی داری بین آن ها دیده نشد. در هیچ گروهی مرگ تا روز نود رخ نداد.
میانه مدت بستری در بیمارستان در هر دو گروه فقط یک روز بود. این نشان می دهد در مراکز باتجربه، هر دو روش به شکل روتین و با بستری کوتاه انجام می شوند.
پس کدام جراحی چاقی بهتر است؟
این مطالعه به سؤال «کدام بهتر است» به طور کامل پاسخ نمی دهد؛ فقط می گوید از نظر ایمنی کوتاه مدت، تفاوت چشمگیری ندارند. انتخاب بین این دو معمولا به عوامل دیگری مثل بیماری های همراه، ریفلاکس، دیابت و انتظار از کاهش وزن بستگی دارد.
نویسندگان در مقدمه اشاره می کنند که هر روش چالش های خودش را دارد؛ برای بای پس مثلا انسداد روده، افت قند پس از جراحی و کمبودهای تغذیه ای مطرح است. درباره پیامدهای درازمدت، مرور نتایج بلندمدت اسلیو در برابر بای پس و همچنین مطلب عوامل برگشت وزن پس از جراحی چاقی تکمیل کننده این بحث هستند.
انتخاب نوع جراحی چاقی یک تصمیم فردی است. با جراح چاقی درباره بیماری های زمینه ای، ریفلاکس، دیابت و برنامه پیگیری تغذیه ای مفصل صحبت کنید.
این پژوهش چه چیزهایی را نمی گوید؟
این گزارش فقط عوارض زودرس را مقایسه می کند. نتایج مهم تر مثل کاهش وزن درازمدت، ریفلاکس، کمبودهای تغذیه ای و برگشت وزن هنوز در این مقاله نیامده اند.
- کارآزمایی باز (open-label) بود؛ یعنی بیمار و تیم درمان می دانستند کدام جراحی انجام شده است.
- فقط حدود ۱۲٪ از افراد واجد شرایط وارد مطالعه شدند و ممکن است نماینده همه بیماران نباشند.
- جراحی ها در مراکز سوئد و نروژ انجام شده؛ نتایج در مراکز کم تجربه تر ممکن است متفاوت باشد.
پرسش های رایج
عوارض اسلیو معده بیشتر است یا بای پس؟
در این کارآزمایی، عوارض سی روز اول در اسلیو ۴٫۶٪ و در بای پس ۶٫۳٪ بود، اما این تفاوت از نظر آماری معنی دار نبود.
جراحی اسلیو چقدر طول می کشد؟
میانگین زمان عمل اسلیو در این مطالعه ۴۷ دقیقه و بای پس ۶۸ دقیقه بود.
بعد از جراحی چاقی چند روز در بیمارستان می مانند؟
میانه مدت بستری در هر دو گروه یک روز بود، اما شرایط هر بیمار را پزشک تعیین می کند.
آیا جراحی چاقی خطر مرگ دارد؟
در این کارآزمایی هیچ مرگی تا روز نود گزارش نشد. با این حال جراحی بزرگ است و خطرات آن باید با جراح بررسی شود.
دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.