«جراحی چاقی خطرناک است یا نه؟» این سؤالی است که بسیاری از افراد با چاقی شدید از خودشان می پرسند و اغلب به همین دلیل سراغش نمی روند. یک مرور در مجله معتبر JAMA تلاش کرده تصویری متعادل از فواید و خطرات جراحی چاقی بدهد تا بیمار و پزشک بتوانند با هم تصمیم بگیرند.
- جراحی نسبت به روش های غیرجراحی کاهش وزن و بهبود دیابت نوع ۲ بیشتری دارد.
- اسلیو و بای پس معده تا دست کم ۵ سال نتایج و ایمنی مشابهی دارند.
- خطر مرگ حوالی عمل بین ۰٫۰۳٪ تا ۰٫۲٪ گزارش شده است.
- تصمیم نهایی باید بر پایه ترجیح آگاهانه خود بیمار باشد.
چرا کمتر کسی سراغ جراحی چاقی می رود؟
به گفته نویسندگان، چاقی شدید و بیماری های همراه آن مثل دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، اختلال چربی خون و آپنه خواب در آمریکا بسیار شایع است. با این حال، تعداد کمی از این بیماران جراحی را انتخاب می کنند.
بخشی از این فاصله به ترس و اطلاعات ناکافی برمی گردد. هدف این مرور، خلاصه کردن شواهد رو به رشد درباره فواید و خطرات است تا گفت وگوی «تصمیم گیری مشترک» (Shared Decision-Making) بین پزشک و بیمار آگاهانه تر شود.
چه کسانی شرایط جراحی چاقی را دارند؟
برای سنجش چاقی از شاخص توده بدنی (BMI) استفاده می شود: وزن به کیلوگرم تقسیم بر مجذور قد به متر. راهنمای مؤسسه ملی سلامت آمریکا در سال ۱۹۹۱ توصیه کرد جراحی برای این افراد در نظر گرفته شود:
- BMI برابر ۴۰ یا بیشتر
- BMI برابر ۳۵ یا بیشتر همراه با بیماری جدی مرتبط با چاقی
این معیارها هنوز پرکاربرد هستند. اما به گفته نویسندگان، شواهد رو به افزایشی وجود دارد که جراحی باید برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ با BMI بین ۳۰ تا ۳۵ هم در نظر گرفته شود، اگر قند خونشان با بهترین درمان دارویی کنترل نشده باشد.
جراحی چاقی چقدر رایج است؟
بر اساس آمار سال ۲۰۱۸، هر سال حدود ۲۵۲ هزار عمل جراحی چاقی در آمریکا انجام می شود. برآورد شده که حدود ۱۵٪ این عمل ها جراحی مجدد یا اصلاحی هستند؛ یعنی عملی که روی یک جراحی قبلی انجام می شود.
یکی از دلایل جراحی مجدد، برگشت وزن است. عواملی را که با آن همراه اند در مرور عوامل برگشت وزن پس از جراحی چاقی بررسی کرده ایم.
اسلیو یا بای پس معده؛ کدام بهتر است؟
دو روش رایج امروزی، اسلیو معده (Sleeve Gastrectomy) و بای پس معده (Gastric Bypass) هستند. در اسلیو بخش بزرگی از معده برداشته می شود و معده شبیه یک لوله باریک می شود. در بای پس مسیر غذا طوری تغییر می کند که از بخشی از معده و روده عبور نکند.
طبق این مرور، اسلیو و بای پس تا دست کم ۵ سال پیگیری اثر مشابهی بر کاهش وزن و دیابت و ایمنی مشابهی دارند. شواهد تازه تر نشان می دهد اسلیو با جراحی مجدد کمتر و بای پس احتمالا با کاهش وزن و کنترل قند پایدارتر همراه است.
برای جزئیات بیشتر، مقایسه نتایج بلندمدت اسلیو و بای پس معده را ببینید. نویسندگان همچنین تأکید کرده اند که صرف نظر از نوع عمل، جراحی نسبت به روش های غیرجراحی کاهش وزن و بهبود دیابت بیشتری ایجاد می کند.
خطرات جراحی چاقی چقدر جدی است؟
هیچ جراحی بزرگی بدون خطر نیست و جراحی چاقی هم استثنا نیست. مهم ترین داده ایمنی این مرور، میزان مرگ حوالی عمل است که بین ۰٫۰۳٪ تا ۰٫۲٪ گزارش شده است. به گفته نویسندگان، این رقم از اوایل دهه ۲۰۰۰ به طور چشمگیری بهتر شده است.
کنار خطر مرگ، عوارض دیگری هم وجود دارد که این چکیده به تفصیل به آن ها نپرداخته است. یکی از عوارض شناخته شده پس از این جراحی ها سندرم دامپینگ پس از جراحی چاقی است.
اگر به جراحی چاقی فکر می کنید، سؤال هایتان درباره خطرات، جراحی مجدد، رژیم پس از عمل و پیگیری طولانی مدت را فهرست کنید و با جراح متخصص جراحی چاقی و پزشک خودتان مطرح کنید.
این مرور چه چیزهایی را نمی گوید؟
این یک مرور روایی است، نه متاآنالیز. نویسندگان می گویند برای سنجش اثر جراحی بر بیماری قلبی عروقی، سرطان و سایر پیامدهای سلامت و ارزیابی روش های جدیدتر، به مطالعات تصادفی طولانی مدت بیشتری نیاز است.
همچنین داده های این مرور عمدتا مربوط به آمریکاست و آمار سایر کشورها ممکن است متفاوت باشد. این مقاله جایگزین مشاوره پزشکی نیست.
پرسش های رایج
خطر مرگ در جراحی چاقی چقدر است؟
طبق این مرور، مرگ حوالی عمل بین ۰٫۰۳٪ تا ۰٫۲٪ است و از اوایل دهه ۲۰۰۰ بسیار کاهش یافته است.
با چه BMI می توان جراحی چاقی کرد؟
راهنمای قدیمی BMI برابر ۴۰ یا بیشتر، یا ۳۵ یا بیشتر همراه با بیماری مرتبط را معیار می داند. برای دیابت کنترل نشده، BMI بین ۳۰ تا ۳۵ هم مطرح شده است. تصمیم نهایی با پزشک است.
اسلیو بهتر است یا بای پس؟
تا دست کم ۵ سال نتایج و ایمنی مشابهی دارند. اسلیو با جراحی مجدد کمتر و بای پس احتمالا با نتایج پایدارتر همراه است.
دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.