داروهای جدید کاهش وزن در چند سال اخیر خبرساز شده اند، اما یک پرسش مهم همیشه باقی می ماند: اثرشان تا کی دوام دارد؟ و آیا جز لاغری، از بیماری هایی مثل دیابت هم پیشگیری می کنند؟ نتایج سه ساله کارآزمایی SURMOUNT-1 درباره تیرزپاتاید، که در مجله New England Journal of Medicine منتشر شد، پاسخ هایی مهم به این پرسش ها می دهد.
- کاهش وزن پایدار: پس از ۱۷۶ هفته، وزن در گروه های تیرزپاتاید ۱۲٫۳ تا ۱۹٫۷ درصد کم شد، در برابر ۱٫۳ درصد در گروه دارونما.
- دیابت نوع دو در ۱٫۳ درصد گروه تیرزپاتاید و ۱۳٫۳ درصد گروه دارونما تشخیص داده شد.
- شایع ترین عوارض گوارشی و بیشتر خفیف تا متوسط بودند.
- پس از قطع دارو، بخشی از اثر پیشگیری از دیابت کمرنگ تر شد.
تیرزپاتاید چیست و چه تفاوتی با داروهای قبلی دارد؟
تیرزپاتاید (Tirzepatide) یک داروی تزریقی و تجویزی است که روی دو گیرنده هورمونی اثر می گذارد: گیرنده GLP-1 و گیرنده GIP. این دو هورمون به طور طبیعی پس از غذا خوردن ترشح می شوند و در تنظیم قند خون و احساس سیری نقش دارند.
می شود آن را به کلیدی تشبیه کرد که هم زمان دو قفل را باز می کند؛ در حالی که داروهایی مانند سماگلوتاید فقط روی یکی از این قفل ها اثر دارند. تحلیل قبلی همین کارآزمایی نشان داده بود تیرزپاتاید در ۷۲ هفته کاهش وزن قابل توجه و پایداری ایجاد می کند. برای آشنایی با آن نتایج، مقاله تیرزپاتاید هفتگی برای درمان چاقی را ببینید.
این کارآزمایی چگونه طراحی شده بود؟
این یک کارآزمایی فاز سه، دوسوکور، تصادفی و کنترل شده با دارونما بود. در مجموع ۲۵۳۹ فرد مبتلا به چاقی وارد مطالعه شدند که ۱۰۳۲ نفر از آن ها پیش دیابت هم داشتند. شرکت کنندگان به طور مساوی در چهار گروه قرار گرفتند: سه گروه با دوزهای هفتگی متفاوت تیرزپاتاید (۵، ۱۰ و ۱۵ میلی گرم) و یک گروه دارونما.
تحلیل فعلی فقط روی افرادی بود که هم چاقی و هم پیش دیابت داشتند. آن ها دارو یا دارونما را به مدت ۱۷۶ هفته، یعنی بیش از سه سال، دریافت کردند و سپس ۱۷ هفته بدون درمان پیگیری شدند.
پیش دیابت یعنی چه؟
پیش دیابت وضعیتی است که قند خون بالاتر از طبیعی است اما هنوز به حد دیابت نرسیده است. این مرحله یک زنگ هشدار است و بسیاری از افراد در صورت عدم مداخله به دیابت نوع دو می رسند.
تیرزپاتاید چقدر وزن را کم کرد؟
| گروه | میانگین تغییر وزن در هفته ۱۷۶ |
|---|---|
| تیرزپاتاید ۵ میلی گرم | ۱۲٫۳- درصد |
| تیرزپاتاید ۱۰ میلی گرم | ۱۸٫۷- درصد |
| تیرزپاتاید ۱۵ میلی گرم | ۱۹٫۷- درصد |
| دارونما | ۱٫۳- درصد |
تفاوت همه گروه های دارو با دارونما از نظر آماری معنی دار بود. نکته مهم این است که این کاهش وزن در طول بیش از سه سال حفظ شد؛ چیزی که در بسیاری از روش های کاهش وزن به سختی دیده می شود. برای مقایسه با سایر گزینه های درمان، مرور روش های درمان چاقی در بزرگسالان مفید است.
آیا تیرزپاتاید از دیابت پیشگیری کرد؟
در طول ۱۷۶ هفته، تنها ۱٫۳ درصد افراد گروه تیرزپاتاید به دیابت نوع دو مبتلا شدند، در برابر ۱۳٫۳ درصد در گروه دارونما (نسبت خطر ۰٫۰۷).
نسبت خطر ۰٫۰۷ یعنی خطر پیشرفت به دیابت در گروه دارو بسیار کمتر از گروه دارونما بود. اما پس از ۱۷ هفته قطع درمان، ۲٫۴ درصد گروه تیرزپاتاید و ۱۳٫۷ درصد گروه دارونما دیابت نوع دو داشتند (نسبت خطر ۰٫۱۲).
این یعنی با قطع دارو، بخشی از اثر محافظتی کاهش یافت، هرچند هنوز تفاوت با دارونما زیاد بود. پدیده مشابه، یعنی برگشت وزن پس از قطع دارو، در مطالعات دیگر هم دیده شده است؛ نمونه آن را در بازگشت وزن پس از قطع سماگلوتاید ببینید.
عوارض تیرزپاتاید چه بود؟
غیر از بیماری کووید، شایع ترین عوارض گوارشی بودند؛ مانند مشکلاتی که معمولا با این دسته داروها گزارش می شود. بیشتر این عوارض خفیف تا متوسط بودند و عمدتا در دوره افزایش تدریجی دوز در ۲۰ هفته اول رخ دادند. هیچ نشانه ایمنی جدیدی شناسایی نشد.
تیرزپاتاید یک داروی تجویزی است. دوزهای ذکرشده در این مقاله فقط گروه های مطالعه را توصیف می کنند و توصیه درمانی نیستند. مصرف خودسرانه یا تهیه دارو از منابع نامعتبر می تواند خطرناک باشد.
این پژوهش چه چیزهایی را نمی گوید؟
- نتایج مربوط به افرادی است که هم چاقی و هم پیش دیابت داشتند و لزوما به همه قابل تعمیم نیست.
- هزینه این مطالعه را شرکت سازنده دارو (Eli Lilly) تأمین کرده است.
- دوره بدون درمان فقط ۱۷ هفته بود و اثرات طولانی تر پس از قطع دارو مشخص نیست.
- چکیده جزئیات عوارض را با درصد گزارش نکرده است.
پرسش های رایج
تیرزپاتاید چقدر لاغر می کند؟
در این کارآزمایی سه ساله، میانگین کاهش وزن بسته به گروه دوز بین ۱۲٫۳ تا ۱۹٫۷ درصد بود، در برابر ۱٫۳ درصد با دارونما.
آیا تیرزپاتاید از دیابت جلوگیری می کند؟
در افراد چاق با پیش دیابت، خطر پیشرفت به دیابت نوع دو با تیرزپاتاید بسیار کمتر از دارونما بود. پس از قطع دارو، بخشی از این اثر کاهش یافت.
عوارض تیرزپاتاید چیست؟
شایع ترین عوارض گوارشی و بیشتر خفیف تا متوسط بودند و عمدتا در هفته های اول افزایش دوز رخ دادند. برای ارزیابی مناسب بودن دارو با پزشک مشورت کنید.





دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.