انتخاب بین اسلیو و بای پس معده فقط به این سؤال خلاصه نمی شود که «کدام بیشتر لاغر می کند؟». عوارض دیررس، ریفلاکس و دیابت هم در این تصمیم وزن دارند. یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز تازه، کارآزمایی های تصادفی با پیگیری بلندمدت را کنار هم گذاشته تا تصویر کامل تری از این دو جراحی چاقی بدهد.
- بای پس معده در بلندمدت کاهش وزن بیشتری نسبت به اسلیو داشت.
- بهبود دیابت نوع دو و علائم ریفلاکس هم پس از بای پس بهتر بود.
- در مقابل، عوارض جدی دیررس پس از اسلیو کمتر بود.
- در فشار خون، چربی خون، آپنه خواب و درد مفاصل تفاوت معناداری دیده نشد.
این دو جراحی چاقی چه تفاوتی دارند؟
در اسلیو معده (Sleeve gastrectomy) بخش بزرگی از معده برداشته می شود و معده ای باریک و لوله ای شکل باقی می ماند. در بای پس معده روکس ان وای (Roux-en-Y gastric bypass) علاوه بر کوچک کردن معده، مسیر عبور غذا هم تغییر می کند و بخشی از روده دور زده می شود.
یک تشبیه ساده: اسلیو مثل کوچک کردن ظرف غذاست، اما بای پس هم ظرف را کوچک می کند و هم مسیر لوله کشی را عوض می کند. به همین دلیل انتظار می رود اثرات متابولیک و عوارض این دو روش متفاوت باشد.
این متاآنالیز چطور انجام شد؟
پژوهشگران پایگاه های PubMed، Embase و کتابخانه کاکرین را تا ماه مه ۲۰۲۴ جست وجو کردند. فقط کارآزمایی های تصادفی با دست کم ۵ سال پیگیری که اسلیو و بای پس را مقایسه کرده بودند وارد شدند.
در نهایت ۹ کارآزمایی تصادفی با مجموع ۱۴۸۹ بیمار تحلیل شد. متاآنالیز یعنی نتایج چند مطالعه با روش آماری ترکیب می شود تا برآوردی دقیق تر از هر مطالعه به تنهایی به دست آید. نمونه ای از همین کارآزمایی ها، نتایج بلندمدت کارآزمایی SLEEVEPASS است که جداگانه هم بررسی شده است.
کدام روش وزن بیشتری کم می کند؟
سه معیار اصلی بررسی شد: کاهش وزن اضافه، کاهش وزن کل و کاهش شاخص توده بدنی اضافه. در هر سه، بای پس برتری معناداری داشت.
| معیار | تفاوت میانگین به نفع بای پس |
|---|---|
| کاهش وزن اضافه | ۱۴٫۰۰ واحد درصد |
| کاهش وزن کل | ۵٫۶۷ واحد درصد |
| کاهش شاخص توده بدنی اضافه | ۷٫۴۴ واحد درصد |
این تفاوت ها معنادار بودند، اما معنای آن این نیست که اسلیو بی اثر است. هر دو روش کاهش وزن قابل توجهی ایجاد می کنند و تفاوت در میزان آن است. برای اینکه بدانید چرا در برخی افراد وزن دوباره برمی گردد، مطلب برگشت وزن بعد از جراحی چاقی را ببینید.
دیابت و ریفلاکس بعد از جراحی چه می شود؟
بهبود دیابت نوع دو پس از بای پس بیشتر بود (نسبت خطر ۰٫۷۲) و علائم ریفلاکس هم پس از بای پس بهتر کنترل شد (نسبت خطر ۰٫۴۸). با این حال سطح هموگلوبین A1c، شاخص قند بلندمدت، در دو گروه مشابه بود.
ریفلاکس یعنی برگشت اسید معده به مری که با سوزش سر دل همراه است. این یافته با نگرانی شناخته شده درباره ریفلاکس پس از اسلیو هم خوانی دارد.
در فشار خون بالا، چربی خون بالا، آپنه انسدادی خواب و درد مفاصل، تفاوت معناداری بین دو روش دیده نشد. یعنی در این بیماری های همراه، هر دو جراحی عملکرد قابل مقایسه ای داشتند.
عوارض کدام جراحی کمتر است؟
اینجا کفه ترازو به سمت اسلیو می رود. عوارض جدی دیررس پس از اسلیو به طور معناداری کمتر بود (نسبت خطر ۰٫۴۱). در عوارض خفیف زودرس، عوارض جدی زودرس و عوارض خفیف دیررس، تفاوت معناداری دیده نشد.
در کل مطالعات فقط یک مرگ مرتبط با جراحی گزارش شد که در دوره اولیه پس از عمل و در کارآزمایی SM-BOSS رخ داد. این یادآوری است که هر جراحی بزرگ، هر چقدر هم رایج، خطر واقعی دارد.
اگر جراحی چاقی را در نظر دارید، دانستن درباره سندرم دامپینگ بعد از جراحی چاقی و فواید و خطرات جراحی چاقی هم کمک می کند با دید بازتری با جراح صحبت کنید.
این پژوهش چه چیزهایی را نمی گوید؟
- تعداد کارآزمایی ها محدود بود و جزئیات کیفیت یا ناهمگونی مطالعات در چکیده آمده نیست.
- مطالعه نمی گوید هر فرد با ویژگی های خاص خود کدام روش را باید انتخاب کند.
- کیفیت زندگی و پیامدهای روانی در چکیده گزارش نشده است.
نویسندگان خودشان تأکید کرده اند که انتخاب روش باید بر اساس ویژگی های هر بیمار و با در نظر گرفتن هم اثربخشی و هم ایمنی باشد، نه فقط میزان کاهش وزن. این تصمیم را همراه با جراح متخصص چاقی و پزشک داخلی بگیرید.
پرسش های رایج
بای پس معده بیشتر وزن کم می کند یا اسلیو؟
در این متاآنالیز ۹ کارآزمایی تصادفی، بای پس در بلندمدت کاهش وزن بیشتری داشت، اما اسلیو هم کاهش وزن قابل توجهی ایجاد کرد.
کدام جراحی چاقی برای دیابت بهتر است؟
بهبود دیابت نوع دو پس از بای پس بیشتر بود، هرچند سطح قند بلندمدت در دو گروه مشابه گزارش شد.
عوارض اسلیو کمتر است یا بای پس؟
عوارض جدی دیررس پس از اسلیو کمتر بود و در سایر انواع عوارض تفاوت معناداری دیده نشد.
دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.