کارآزمایی تصادفیلاغری

قطع سماگلوتاید و برگشت وزن؛ نتایج کارآزمایی STEP 4

کارآزمایی تصادفی STEP 4 نشان داد پس از ۲۰ هفته درمان با سماگلوتاید، ادامه دارو به کاهش وزن بیشتر انجامید، در حالی که قطع آن و تغییر به دارونما باعث برگشت بخشی از وزن شد.

قطع سماگلوتاید و برگشت وزن؛ نتایج کارآزمایی STEP 4

مشخصات پژوهش

ژورنال
JAMA
نوع پژوهش
کارآزمایی تصادفی
انتشار پژوهش
انتشار در بیوتیرا
۲ تیر ۱۴۰۵

تمام محتوای این مقاله خلاصه و برگرفته از یک پژوهش علمی داوری‌شده (peer-reviewed) است که در یک ژورنال معتبر پزشکی منتشر و در پایگاه‌های علمی نمایه شده — نه محتوای تبلیغاتی یا مجلات سلامت زرد. لینک مستقیم به منبع اصلی در پایین همین صفحه موجود است.

فهرست مطالب
  1. سماگلوتاید چیست و چطور به کاهش وزن کمک می کند؟
  2. کارآزمایی STEP 4 چطور طراحی شد؟
  3. اگر سماگلوتاید را قطع کنیم، وزن برمی گردد؟
  4. غیر از وزن، چه چیزهای دیگری بهتر شد؟
  5. عوارض سماگلوتاید در این مطالعه چه بود؟
  6. این کارآزمایی چه چیزهایی را نمی گوید؟
  7. پرسش های رایج

با آمپول هفتگی سماگلوتاید چند ماه است وزن کم می کنید و حالا این سؤال پیش آمده: اگر دارو را قطع کنم، وزن برمی گردد؟ کارآزمایی بالینی STEP 4 که در مجله JAMA منتشر شد، دقیقا همین پرسش را آزمود و پاسخش روشن بود: کسانی که دارو را ادامه دادند باز هم وزن کم کردند و کسانی که به دارونما منتقل شدند، بخش بزرگی از وزن را پس گرفتند.

  • ادامه سماگلوتاید: تغییر وزن منفی ۷٫۹٪ از هفته ۲۰ تا ۶۸.
  • تغییر به دارونما: افزایش وزن ۶٫۹٪ در همان بازه.
  • دور کمر، فشار خون سیستولیک و عملکرد جسمی هم با ادامه دارو بهتر بود.
  • عوارض گوارشی با سماگلوتاید بیشتر بود، اما قطع درمان به دلیل عارضه در دو گروه مشابه بود.

سماگلوتاید چیست و چطور به کاهش وزن کمک می کند؟

سماگلوتاید دارویی نسخه ای از گروه «آگونیست های گیرنده GLP-1» است. GLP-1 هورمونی است که روده پس از غذا ترشح می کند و به مغز پیام سیری می دهد. سماگلوتاید رفتار این هورمون را تقلید می کند و به شکل تزریق زیرپوستی هفتگی مصرف می شود.

اما پرسش مهم این بود: آیا بدن بعد از کاهش وزن اولیه، بدون دارو هم وزن جدید را نگه می دارد؟ پیش از این مطالعه، پاسخ مشخص نبود.

کارآزمایی STEP 4 چطور طراحی شد؟

این یک کارآزمایی تصادفی دوسوکور فاز سه بود که از ژوئن ۲۰۱۸ تا مارس ۲۰۲۰ در ۷۳ مرکز در ۱۰ کشور اجرا شد. بزرگسالان بدون دیابت با شاخص توده بدنی دست کم ۳۰، یا دست کم ۲۷ همراه با یک بیماری مرتبط با وزن، وارد شدند.

مرحله اول: همه دارو گرفتند

در ابتدا ۹۰۲ نفر به مدت ۲۰ هفته سماگلوتاید دریافت کردند؛ دوز به تدریج افزایش یافت تا به دوز نگهدارنده مطالعه رسید. در این دوره میانگین کاهش وزن ۱۰٫۶٪ بود.

مرحله دوم: قرعه کشی

۸۰۳ نفر (۸۹٫۰٪) که به دوز نگهدارنده رسیده بودند، به صورت تصادفی دو گروه شدند: ۵۳۵ نفر ۴۸ هفته دیگر سماگلوتاید را ادامه دادند و ۲۶۸ نفر بدون اینکه بدانند، به دارونما منتقل شدند. هر دو گروه برنامه اصلاح سبک زندگی هم داشتند.

میانگین سنی شرکت کنندگان ۴۶ سال بود، ۷۹٪ زن بودند و میانگین وزن در زمان قرعه کشی ۱۰۷٫۲ کیلوگرم بود. نکته قوت مطالعه این است که ۹۸٫۰٪ شرکت کنندگان مطالعه را کامل کردند.

اگر سماگلوتاید را قطع کنیم، وزن برمی گردد؟

از هفته ۲۰ تا ۶۸، گروهی که سماگلوتاید را ادامه دادند ۷٫۹٪ دیگر وزن کم کردند، اما گروه دارونما ۶٫۹٪ وزن اضافه کرد. تفاوت دو گروه ۱۴٫۸ واحد درصد بود.

بدن را می توان به فنری تشبیه کرد که فشرده شده است. تا وقتی دست (دارو) روی آن است، فشرده می ماند؛ وقتی دست برداشته می شود، دوباره باز می شود. این مطالعه نشان می دهد چاقی برای بسیاری از افراد یک بیماری مزمن است که مثل فشار خون ممکن است به درمان ادامه دار نیاز داشته باشد.

این یافته با مطالعه دیگری درباره برگشت وزن و اثرات قلبی متابولیک پس از قطع سماگلوتاید هم همخوان است.

غیر از وزن، چه چیزهای دیگری بهتر شد؟

شاخصتفاوت ادامه دارو با دارونما
دور کمرمنفی ۹٫۷ سانتی متر
فشار خون سیستولیکمنفی ۳٫۹ میلی متر جیوه
نمره عملکرد جسمی (SF-36)بهبود ۲٫۵ واحدی

همه این تفاوت ها از نظر آماری معنادار بودند. داروهای جدیدتر این گروه، مانند تیرزپاتاید، هم در کارآزمایی های مشابه بررسی شده اند؛ برای مثال کارآزمایی تیرزپاتاید هفتگی برای درمان چاقی.

عوارض سماگلوتاید در این مطالعه چه بود؟

عوارض گوارشی مثل تهوع، اسهال یا یبوست در ۴۹٫۱٪ کسانی که دارو را ادامه دادند گزارش شد، در مقابل ۲۶٫۱٪ در گروه دارونما. با این حال سهم کسانی که به دلیل عارضه درمان را کنار گذاشتند در دو گروه نزدیک بود: ۲٫۴٪ در برابر ۲٫۲٪.

سماگلوتاید دارویی نسخه ای است و مصرف آن بدون تجویز و نظارت پزشک، به ویژه تهیه از منابع غیررسمی، می تواند خطرناک باشد. این مقاله توصیه ای درباره دوز یا شروع دارو نیست.

کسانی که بعد از کاهش وزن زیاد به فکر فرم دهی بدن هستند هم باید مصرف این داروها را به جراح اطلاع دهند؛ پژوهشی درباره سماگلوتاید و نتایج پس از جراحی فرم دهی بدن این موضوع را بررسی کرده است.

این کارآزمایی چه چیزهایی را نمی گوید؟

  • فقط کسانی وارد مرحله قرعه کشی شدند که دارو را تحمل کرده بودند؛ پس نتایج برای همه مصرف کنندگان قابل تعمیم نیست.
  • افراد دیابتی وارد مطالعه نشدند.
  • مطالعه نمی گوید پس از ۶۸ هفته چه اتفاقی می افتد یا آیا کاهش تدریجی دوز می تواند از برگشت وزن جلوگیری کند.
  • بیشتر شرکت کنندگان زن بودند.

پرسش های رایج

آیا بعد از قطع سماگلوتاید وزن برمی گردد؟

در این کارآزمایی، کسانی که به دارونما منتقل شدند در ۴۸ هفته بعد ۶٫۹٪ وزن اضافه کردند؛ یعنی بخش قابل توجهی از وزن کم شده برگشت.

ادامه سماگلوتاید چقدر وزن بیشتری کم می کند؟

گروهی که دارو را ادامه دادند از هفته ۲۰ تا ۶۸، ۷٫۹٪ دیگر وزن کم کردند.

شایع ترین عارضه سماگلوتاید چیست؟

عوارض گوارشی که در ۴۹٫۱٪ مصرف کنندگان گزارش شد، اما فقط درصد کمی به این دلیل درمان را قطع کردند.

آیا می توانم خودم سماگلوتاید مصرف کنم؟

خیر؛ این دارو نسخه ای است و شروع، ادامه یا قطع آن باید با نظر پزشک باشد.

نتیجه گیری

در کارآزمایی STEP 4، بزرگسالانی که پس از ۲۰ هفته سماگلوتاید را ادامه دادند ۷٫۹٪ دیگر وزن کم کردند، در حالی که گروه دارونما ۶٫۹٪ وزن اضافه کرد. نتایج فقط برای افراد بدون دیابت که دارو را تحمل کرده بودند صدق می کند و پیامدهای پس از ۶۸ هفته مشخص نیست.

منبع اصلی پژوهش

Rubino D, Abrahamsson N, Davies M, et al.. Effect of Continued Weekly Subcutaneous Semaglutide vs Placebo on Weight Loss Maintenance in Adults With Overweight or Obesity: The STEP 4 Randomized Clinical Trial. JAMA. 2021.

این مقاله بر اساس منبع علمی اصلی تهیه و بازبینی شده و جنبه آموزشی دارد؛ جایگزین مشاوره با پزشک نیست.

دیدگاه ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.

    دیدگاه خود را بنویسید

    ارسال لینک و آدرس سایت در دیدگاه ها مجاز نیست.

    مقالات مرتبط

    همه مقالات لاغری ←
    مرور سیستماتیکجراحی چاقی و لاغری

    برگشت وزن بعد از جراحی چاقی؛ چه عواملی خطر آن را بالا می برد؟

    مروری سیستماتیک بر ۳۲ مطالعه نشان داد ۱۷٫۶٪ بیماران پس از بای پس معده یا اسلیو دست کم ۱۰٪ وزن از دست رفته را دوباره به دست می آورند و عوامل تغذیه ای، روانی، آناتومیک و ژن…

    Surgical endoscopy, 2021
    کارآزمایی تصادفیلاغری

    تیرزپاتاید برای چاقی؛ نتایج کارآزمایی بزرگ SURMOUNT-1 به زبان ساده

    کارآزمایی فاز ۳ SURMOUNT-1 نشان داد تزریق هفتگی تیرزپاتاید در ۷۲ هفته، کاهش وزن قابل توجه و پایداری در بزرگسالان چاق بدون دیابت ایجاد کرد؛ شایع ترین عوارض گوارشی بودند.

    The New England journal of medicine, 2022
    کارآزمایی تصادفیلاغری

    تیرزپاتاید چطور وزن را کم می کند؟ نگاهی به متابولیسم و سوزاندن چربی

    پژوهشی در مجله Cell Metabolism سازوکار کاهش وزن با تیرزپاتاید را بررسی کرد: در انسان، اشتها و کالری دریافتی کمتر شد و بدن بیشتر چربی سوزاند، اما سازگاری متابولیک تغییری ن…

    Cell metabolism, 2025