شاید شما هم چند کیلو اضافه وزن دارید که با رژیم و ورزش سمج مانده و حالا بین دو اسم مردد شده اید: «بوتاکس معده» یا «بالن معده». هر دو با آندوسکوپی و بدون برش انجام می شوند، اما کدام بیشتر وزن کم می کند و کدام دردسر کمتری دارد؟ یک مطالعه مقایسه ای دقیقا همین سؤال را بررسی کرده است.
- بالن معده به طور میانگین کیلوگرم بیشتری کم کرد (۱۵٫۶ در برابر ۹٫۳ کیلوگرم).
- اما درصد کاهش وزن اضافی در گروه بوتاکس معده بالاتر بود (۵۹٫۱٪ در برابر ۴۲٫۲٪).
- عوارض پس از درمان با بالن بسیار شایع تر بود (۳۰٪ در برابر ۹٪).
- بهبود کیفیت زندگی در هر دو گروه مشابه بود.
بوتاکس معده و بالن معده دقیقا چه می کنند؟
در تزریق بوتاکس داخل معده (Intragastric Botulinum Toxin-A)، پزشک از راه آندوسکوپ سم بوتولینوم را در دیواره معده تزریق می کند. طبق توضیح نویسندگان، این دارو عضلات معده را شل می کند، تخلیه معده را کند می کند و باعث می شود فرد زودتر احساس سیری کند و مدت طولانی تری سیر بماند.
بالن معده (Gastric Balloon) روش دیگری است: یک بادکنک سیلیکونی از راه دهان وارد معده می شود و با سرم پر می شود تا بخشی از فضای معده را اشغال کند. تصور کنید کمد لباس تان را با یک جعبه بزرگ نیمه پر کنید؛ جای کمتری برای چیزهای دیگر می ماند.
اگر درباره خود روش بالن کنجکاوید، مرور جداگانه ای درباره بالن داخل معده و نحوه کار آن هم داریم. در این مقاله اما تمرکز روی مقایسه مستقیم این دو روش است.
این مطالعه چطور انجام شد؟
این پژوهش یک مطالعه آینده نگر «جفت شده» (case-matched) بود که در سال ۲۰۲۲ در مجله گوارش عربستان منتشر شد. در مجموع ۱۷۶ بیمار که از نظر سن و جنس با هم جفت شده بودند، به دو گروه مساوی ۸۸ نفره تقسیم شدند: یک گروه بوتاکس معده گرفتند و گروه دیگر بالن معده.
نکته مهم این است که شرایط ورود دو گروه یکسان نبود. برای بوتاکس معده فقط افرادی با شاخص توده بدنی (BMI) بین ۲۵ تا ۳۵ پذیرفته شدند، یعنی اضافه وزن یا چاقی خفیف. در گروه بالن، هر BMI بالاتر از ۲۵ مجاز بود. بنابراین گروه بالن به طور میانگین سنگین تر بود.
بیماران به طور میانگین ۶ ماه پیگیری شدند. هر دو گروه پس از درمان رژیم کم کالری و توصیه به پیاده روی روزانه داشتند و هر ماه در درمانگاه ویزیت می شدند.
کدام روش وزن بیشتری کم کرد؟
اگر فقط به عدد ترازو نگاه کنید، بالن معده برنده است: میانگین کاهش وزن ۱۵٫۶ کیلوگرم در برابر ۹٫۳ کیلوگرم در گروه بوتاکس معده.
اما معیار مهم دیگری هم وجود دارد: «درصد کاهش وزن اضافی» (Percentage Excess Weight Loss). این شاخص می گوید فرد چه سهمی از وزن اضافه خودش را از دست داده است. در این معیار، گروه بوتاکس جلو بود.
| شاخص | بوتاکس معده | بالن معده |
|---|---|---|
| میانگین کاهش وزن | ۹٫۳ کیلوگرم | ۱۵٫۶ کیلوگرم |
| درصد کاهش وزن اضافی | ۵۹٫۱٪ | ۴۲٫۲٪ |
| امتیاز سیری | ۳٫۵ | ۲٫۳ |
| مدت انجام کار | ۱۰ دقیقه | ۱۵ دقیقه |
| عوارض پس از درمان | ۹٪ | ۳۰٪ |
چرا این دو عدد با هم فرق دارند؟ چون افراد گروه بالن وزن اضافه بیشتری داشتند. کسی که وزن اضافه بیشتری دارد، ممکن است کیلوگرم بیشتری کم کند، اما سهم کمتری از وزن اضافه اش را از دست بدهد. خود نویسندگان هم احتمال داده اند که محدود کردن BMI در گروه بوتاکس در این نتیجه نقش داشته است.
عوارض بوتاکس معده و بالن معده چقدر بود؟
عوارض پس از درمان در گروه بالن معده به طور معناداری بیشتر بود (۳۰٪ در برابر ۹٪) و علائم ناخوشایند هم در این گروه طولانی تر ماند (۵٫۲ روز در برابر ۰٫۷ روز).
عوارض گزارش شده در هر دو گروه شامل تهوع، استفراغ و درد شکم بود. در گروه بوتاکس این علائم در کمتر از ۱ روز برطرف شد. در گروه بالن، بخشی از بیماران برای دریافت داروی ضد تهوع و مسکن وریدی به اورژانس مراجعه کردند و در چند نفر بالن به دلیل تحمل نکردن علائم زودتر خارج شد.
در هیچ یک از دو گروه مرگ یا عارضه جدی ثبت نشد و واکنش حساسیتی به بوتولینوم هم گزارش نشد. نتایج مطالعات دیگر درباره بوتاکس معده یکدست نیست؛ برای دیدن تصویر کامل تر، مرور اثربخشی تزریق بوتاکس داخل معده برای چاقی را هم ببینید.
احساس سیری چطور بود؟
سیری با مقیاسی از ۱ تا ۵ سنجیده شد. گروه بوتاکس امتیاز بالاتری داشت (۳٫۵ در برابر ۲٫۳). به گفته نویسندگان، اشتها در ۷۹٪ بیماران گروه بوتاکس کم شد. این همان سازوکاری است که در بوتاکس معده به عنوان جایگزینی برای درمان چاقی هم به آن اشاره شده است.
هر دو روش در این مطالعه همراه با رژیم غذایی زیر نظر متخصص تغذیه و پیاده روی روزانه انجام شد. هیچ کدام جایگزین تغییر سبک زندگی نیستند و انتخاب روش باید با پزشک متخصص چاقی یا گوارش باشد.
این پژوهش چه چیزهایی را نمی گوید؟
دو گروه از نظر وزن و BMI اولیه برابر نبودند. نویسندگان با روش آماری سعی کرده اند این تفاوت را کنترل کنند، اما خودشان آن را محدودیت مطالعه می دانند.
- مطالعه تصادفی سازی نشده بود و حجم نمونه نسبتا کوچک بود.
- پیگیری فقط ۶ ماه بود؛ درباره حفظ وزن در سال های بعد اطلاعاتی نمی دهد.
- نتایج بوتاکس فقط برای افراد با چاقی خفیف معنا دارد، نه چاقی شدید.
پرسش های رایج
بوتاکس معده بهتر است یا بالن معده؟
در این مطالعه بالن کیلوگرم بیشتری کم کرد، اما بوتاکس معده عوارض کمتر، کار کوتاه تر و درصد کاهش وزن اضافی بالاتری داشت. انتخاب به میزان اضافه وزن و نظر پزشک بستگی دارد.
عوارض بوتاکس معده چیست؟
در این مطالعه ۹٪ بیماران تهوع، استفراغ یا درد شکم داشتند که در کمتر از یک روز برطرف شد. عارضه جدی گزارش نشد.
بوتاکس معده برای چه کسانی است؟
در این پژوهش فقط افرادی با BMI بین ۲۵ تا ۳۵ بوتاکس معده گرفتند. نویسندگان آن را درمانی برای چاقی خفیف می دانند.
دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.