بای پس معده، مینی بای پس یا SADI-S؛ کدام جراحی چاقی بهتر است؟

وقتی کسی به جراحی چاقی فکر می کند، معمولا اولین پرسشش این است: «کدام روش بهتر است؟» بای پس معده سال ها روش مرجع بوده، اما دو روش جدیدتر با نام های OAGB و SADI-S هم محبوبیت پیدا کرده اند. یک مرور سیستماتیک این سه روش را از نظر کاهش وزن، بهبود بیماری های همراه و عوارض کنار هم گذاشته است.

• کاهش وزن با SADI-S در افق پنج ساله و با OAGB در افق ده ساله بیشتر بود.
• SADI-S در بهبود دیابت بهتر بود؛ OAGB در بهبود فشار خون و چربی خون.
• عوارض زودرس و مرگ و میر در SADI-S بیشتر بود؛ عوارض دیررس در بای پس کلاسیک.
• نویسندگان می گویند هنوز برای انتخاب «استاندارد طلایی» بعدی داده کافی نیست.

این سه جراحی چاقی چه تفاوتی با هم دارند؟

هر سه روش در گروه جراحی های «ترکیبی» قرار می گیرند؛ یعنی هم حجم معده را کم می کنند (محدودکننده) و هم مسیر عبور غذا را طوری تغییر می دهند که جذب کمتری رخ دهد (کم جذبی). در سال های اخیر این جراحی های ترکیبی پذیرش گسترده ای پیدا کرده اند.

• بای پس معده روکس ان وای (RYGB): روش کلاسیک و قدیمی تر که در آن یک کیسه کوچک معده ساخته می شود و با دو اتصال (آناستوموز) به روده وصل می شود.
• بای پس معده تک اتصالی (OAGB): که گاهی «مینی بای پس» هم نامیده می شود؛ به جای دو اتصال، فقط یک اتصال دارد.
• SADI-S: ترکیبی از اسلیو معده (برداشتن بخشی از معده به شکل لوله) و یک اتصال بین دوازدهه و بخش انتهایی روده باریک.

یک تشبیه ساده: اگر دستگاه گوارش را یک جاده فرض کنید، این جراحی ها هم باجه ورودی را کوچک می کنند و هم بخشی از جاده را میان بر می زنند تا مسیر جذب کوتاه تر شود. تفاوت این روش ها در این است که کجا و چند بار این میان بر ساخته می شود. اگر با اسلیو معده آشنا نیستید، مقاله مقایسه اسلیو معده و بای پس روکس ان وای نقطه شروع خوبی است.

این مرور سیستماتیک چگونه انجام شد؟

این پژوهش در سال ۲۰۲۳ در مجله Obesity Surgery منتشر شد. هدف آن مقایسه ایمنی و اثربخشی سه روش RYGB، OAGB و SADI-S بود. پس از غربالگری، هجده مطالعه واجد شرایط وارد این مرور شدند.

چکیده مقاله نوع دقیق مطالعات واردشده، تعداد بیماران یا اعداد کاهش وزن را گزارش نکرده است. بنابراین آنچه در ادامه می آید مقایسه ای کیفی است، نه عددی.

کدام روش کاهش وزن بیشتری داشت؟

به گزارش نویسندگان، نتایج کاهش وزن با SADI-S در پیگیری پنج ساله و با OAGB در پیگیری ده ساله بهتر بود. این یعنی هر دو روش جدیدتر دست کم به اندازه بای پس کلاسیک در کاهش وزن مؤثر بوده اند.

هر دو روش SADI-S و OAGB در کاهش وزن به اندازه بای پس روکس ان وای مؤثر بودند، اما OAGB عوارض کمتری داشت.

برای بررسی دقیق تر مقایسه بای پس تک اتصالی و بای پس کلاسیک، می توانید مطالعه ایمنی و اثربخشی OAGB در برابر RYGB را هم بخوانید.

بیماری های همراه چاقی چطور؟

جراحی چاقی فقط برای عدد ترازو نیست. بسیاری از بیماران دیابت نوع دو، فشار خون بالا یا اختلال چربی خون دارند و امید دارند این بیماری ها هم بهتر شوند. در این مرور:

عوارض کدام روش بیشتر بود؟

این بخش برای تصمیم گیری اهمیت زیادی دارد. عوارض زودرس و مرگ و میر در SADI-S بیشتر بود؛ در حالی که عوارض دیررس، یعنی مشکلاتی که مدتی پس از جراحی ظاهر می شوند، با RYGB شایع تر بودند.

چکیده نوع این عوارض را مشخص نکرده است. به طور کلی جراحی های چاقی می توانند با مشکلاتی مانند کمبودهای تغذیه ای یا سندرم دامپینگ همراه باشند؛ برای آشنایی با یکی از این عوارض، مقاله سندرم دامپینگ پس از جراحی چاقی را ببینید.

همه جراحی های چاقی، از جمله این سه روش، خطرات جدی و گاه جبران ناپذیر دارند. انتخاب روش باید پس از ارزیابی کامل توسط تیم جراحی چاقی، متخصص تغذیه و پزشک معالج انجام شود.

این پژوهش چه چیزهایی را نمی گوید؟

• چکیده هیچ عدد مشخصی از میزان کاهش وزن یا درصد عوارض ارائه نمی دهد.
• مقایسه ها ظاهرا در افق های زمانی متفاوت (پنج و ده سال) گزارش شده اند که مقایسه مستقیم را دشوار می کند.
• مرور سیستماتیک بدون متاآنالیز، قدرت شواهد محدودتری دارد.
• خود نویسندگان تأکید کرده اند برای تعیین استاندارد طلایی بعدی، داده های بیشتری لازم است.

پرسش های رایج

مینی بای پس بهتر است یا بای پس معمولی؟

در این مرور، بای پس تک اتصالی (OAGB) در کاهش وزن به اندازه بای پس کلاسیک مؤثر بود و عوارض کمتری داشت، اما نویسندگان داده های بیشتری را برای نتیجه گیری قطعی لازم می دانند.

SADI-S برای چه کسانی مناسب است؟

این مرور نشان داد SADI-S در بهبود دیابت بهتر بود، اما عوارض زودرس و مرگ و میر بیشتری داشت. مناسب بودن آن را فقط جراح چاقی پس از ارزیابی شما می تواند تعیین کند.

بهترین نوع جراحی چاقی کدام است؟

بر اساس این مرور، هنوز روش واحدی که برای همه بهترین باشد مشخص نیست. انتخاب به وزن، بیماری های همراه و خطرات فردی شما بستگی دارد.