پاهایتان با وجود رژیم و ورزش لاغر نمی شوند، به راحتی کبود می شوند و حتی لمس آن ها درد دارد؟ بسیاری از زنان سال ها می شنوند که «فقط باید وزن کم کنی»، در حالی که ممکن است مشکلشان بیماری ای به نام لیپدم باشد. یک مرور سیستماتیک تازه آنچه را درباره تشخیص و درمان لیپدم می دانیم جمع بندی کرده است.
- لیپدم یک بیماری مزمن و کمتر تشخیص داده شده بافت چربی است.
- اغلب با چاقی یا لنفادم اشتباه می شود و درمان به تأخیر می افتد.
- رژیم های خاص، جوراب فشاری و ورزش در آب درد و تورم را کم کردند.
- لیپوساکشن تومسنت قوی ترین شواهد را برای بهبود پایدار داشت.
لیپدم چیست و چه علائمی دارد؟
لیپدم (Lipedema) یک اختلال مزمن بافت چربی است که با تجمع نامتناسب چربی، درد و محدودیت حرکت شناخته می شود. «نامتناسب» یعنی چربی به شکلی نابرابر در بعضی نواحی بدن، معمولا اندام ها، جمع می شود و با بقیه بدن هماهنگ نیست.
کلیدواژه های این مقاله تصویر خوبی از علائم می دهند: درد، تورم، کبودی آسان، فیبروز یعنی سفت شدن بافت، و چربی نامتناسب. نویسندگان تأکید می کنند لیپدم یک بیماری مجزا و پیشرونده است، نه صرفا اضافه وزن.
چرا لیپدم دیر تشخیص داده می شود؟
به گفته نویسندگان، لیپدم اغلب به اشتباه چاقی یا لنفادم تشخیص داده می شود. لنفادم تورمی است که به دلیل اختلال در تخلیه مایع لنف ایجاد می شود. این اشتباه باعث تأخیر در درمان و افزایش ناتوانی و بیماری می شود.
تصور کنید کسی سردرد میگرنی دارد و مدام به او بگویند فقط کم خوابیده است. درمان هایی که برای مشکل اشتباه تجویز می شوند، طبیعتا نتیجه نمی دهند و فرد ناامید می شود. همین اتفاق برای بسیاری از بیماران لیپدم رخ می دهد.
اگر چربی پاها یا بازوهایتان با وجود کاهش وزن تغییر نمی کند و همراه با درد یا کبودی آسان است، موضوع را با پزشک متخصص در میان بگذارید تا بررسی دقیق تری انجام شود.
این مرور سیستماتیک چطور انجام شد؟
پژوهشگران پایگاه PubMed را برای مقالات انگلیسی زبان منتشر شده از سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۲۳ با کلیدواژه لیپدم جست وجو کردند. دو داور مستقل مقالات را غربال و کیفیت آن ها را با نسخه اصلاح شده مقیاس آکسفورد درجه بندی کردند.
از ۳۳۹ مقاله، ۶۱ مقاله معیارهای ورود را داشتند. بیشتر آن ها مطالعات مشاهده ای، مجموعه موارد یا اجماع متخصصان بودند و کارآزمایی تصادفی کمی در میان آن ها بود. یعنی پایه شواهد لیپدم هنوز محکم نیست.
درمان لیپدم بدون جراحی چه نتیجه ای دارد؟
درمان های محافظه کارانه یعنی روش های غیرجراحی، با کاهش درد و تورم همراه بودند. این روش ها شامل موارد زیر بودند:
- رژیم کتوژنیک یا رژیم ویژه اختلالات نادر چربی (RAD)؛
- درمان فشاری، مثل جوراب ها و پوشش های فشاری؛
- ورزش در آب.
سطح شواهد این درمان ها متوسط ارزیابی شده است. نویسندگان می گویند این روش ها ممکن است بهبود نسبی ایجاد کنند، اما بیماری را برطرف نمی کنند. روش های غیرتهاجمی چربی سوزی مثل فناوری های فرم دهی غیرتهاجمی بدن برای چربی موضعی معمولی طراحی شده اند و در این مرور به عنوان درمان لیپدم بررسی نشده اند.
لیپوساکشن برای لیپدم چقدر مؤثر است؟
لیپوساکشن تومسنت قوی ترین شواهد را برای بهبود پایدار علائم، تحرک و کیفیت زندگی نشان داد و بالاترین سطح توصیه را گرفت، هرچند کیفیت خود شواهد متوسط تا پایین بود.
در روش تومسنت (Tumescent)، مقدار زیادی محلول رقیق حاوی بی حس کننده به بافت چربی تزریق می شود تا چربی متورم و جدا شدن آن آسان تر شود و خونریزی کمتری رخ دهد. نویسندگان این روش را همچنان مؤثرترین درمان لیپدم می دانند.
البته لیپوساکشن یک جراحی است و خطرهای خودش را دارد. مرور خطرات و میزان عوارض لیپوساکشن نشان می دهد پیش از این تصمیم باید چه نکاتی را در نظر گرفت. همچنین تفاوت لیپدم با چربی ناشی از چاقی عمومی، که درمان هایی مثل داروهای جدید کاهش وزن برای آن بررسی شده اند، در همین نکته است که چربی لیپدم به رژیم معمول پاسخ خوبی نمی دهد.
این مرور چه چیزهایی را نمی گوید؟
بیشتر مطالعات مشاهده ای یا اجماع متخصصان بودند و کارآزمایی تصادفی کم بود. بنابراین حتی توصیه به لیپوساکشن بر پایه شواهدی با کیفیت متوسط تا پایین استوار است.
- هنوز معیارهای تشخیصی استاندارد و یکسانی برای لیپدم وجود ندارد.
- ابزارهای معتبر برای سنجش نتایج از دید بیمار کم است.
- نویسندگان خواستار راهنماهای روشن تر برای یکسان سازی درمان هستند.
پرسش های رایج
لیپدم با چاقی چه فرقی دارد؟
لیپدم تجمع نامتناسب و دردناک چربی است و یک بیماری مجزا و پیشرونده محسوب می شود؛ به همین دلیل اغلب با چاقی اشتباه گرفته می شود.
آیا لیپدم با رژیم خوب می شود؟
رژیم های خاص همراه با درمان فشاری و ورزش در آب با کاهش درد و تورم همراه بودند، اما طبق این مرور فقط بهبود نسبی ایجاد می کنند.
بهترین درمان لیپدم چیست؟
در این مرور لیپوساکشن تومسنت مؤثرترین درمان بود، اما جراحی است و تصمیم درباره آن باید با جراح متخصص گرفته شود.
دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.